Recyclage zonnepanelen: hoe zit het in elkaar? Waar inleveren?

Zonnepanelen zijn beter voor het milieu, aangenamer voor de portemonnee en vandaag zelfs tot 90% recycleerbaar. Maar hoe werkt de recyclage zonnepanelen precies? Waar lever je je oude, gebroken of niet meer werkende zonnepanelen in en wie betaalt het recycleren van zonnepanelen? Vind hier meer info. 

Kunnen zonnepanelen gerecycleerd worden?

Gemiddeld hebben zonnepanelen een levensduur van 25 tot 30 jaar. De eerste installaties van panelen vonden plaats vanaf het jaar 2000, waardoor we voorzien dat de recyclage van afgedankte zonnepanelen over enkele jaren serieus zal toenemen. De zonnepanelen die het eenvoudigst te recycleren zijn, hebben fotovoltaïsche cellen met een basis van silicium.

Een klein deel van de recyclage van zonnepanelen vindt plaats via een speciale behandeling: 10% van de zonnepanelen hebben geen basis van silicium, maar zijn dunnefilmpanelen, gebaseerd op stoffen als cadmium of amorf silicium. 

De recyclage van deze zonnepanelen start met een chemisch proces. Daarna is het mogelijk ze te vermalen en worden de diverse componenten eruit gehaald.

Impact op het milieu

De positieve effecten voor het milieu van het gebruik van zonnepanelen en de recyclage van de panelen aan het eind van hun leven zijn groot. Dankzij de opwekking van groene stroom en het hergebruik van kostbare materialen uit de panelen stoten we fors minder CO₂ uit. Vandaag bevatten zonnepanelen bovendien minder of geen zeldzame of gevaarlijke grondstoffen.

Volgens de Europese richtlijn moeten we 80% van ons elektronisch afval recycleren. Bij defecte zonnepanelen gebeurt dit voor 90%, waarbij de panelen zonder technologie met silicium door een gespecialiseerd bedrijf kunnen worden verwerkt. Laat je panelen dus zeker recycleren voordat je jouw pv-installatie vervangt.

Welke componenten van zonnepanelen zijn recycleerbaar?

80% van een zonnepaneel bestaat uit glas en 10% uit het aluminium van het kader. Een paneel bevat bovendien silicium uit de zonnecellen, elektrische onderdelen, kunststof, koper (in de elektronische aansluitingen) en zilver.

Glas, aluminium, silicium, koper en zilver zijn recycleerbaar en worden verwerkt tot andere producten of hergebruikt. Ook is recyclage van de thuisbatterijen (die de zonne-energie opslaan) en de omvormer mogelijk. De kunststof componenten, waaronder de aansluitdoos, worden meestal niet hergebruikt.

Verwerking tot isolatiematerialen, glasvezels en meer

Op welke wijze worden de componenten van zonnepanelen verwerkt? Een kort overzicht:

• Het silicium wordt hergebruikt in nieuwe fotovoltaïsche cellen en in onderdelen van elektronische apparatuur.
• De componenten koper en aluminium zijn bovendien om te smelten en opnieuw te gebruiken als grondstof.
• Bedrijven met expertise op het gebied van glas verwerken het glas uit de panelen tot glasvezels, isolatiemateriaal, glazen flessen en bekers.
• De zonnepanelen op basis van stoffen als cadmium gaan terug naar de producent, die een specifiek recyclageproces toepast.

Recyclageproces van de panelen: twee grote fasen

Wanneer je 1 ton zonnepanelen recycleert, vermijd je het uitstoten van circa 1,2 ton CO₂. De recyclage van een zonnepaneel gaat stapsgewijs en voltrekt zich in slechts anderhalve minuut.

Stap 1 omvat de primaire ontmanteling met het scheiden van onderdelen, zoals het kader en de elektrische draden. Tijdens stap 2, de secundaire ontmanteling, wordt het gehele paneel zelf laagje voor laagje gescheiden.

1. Primaire ontmanteling

In de eerste fase van de recyclage neemt de medewerker het paneel uit het kader en verwijdert de onderdelen. Denk hierbij aan de kabels, de aansluitdoos en dichtingsrubbers. Lijm en kunststof worden net als de dichtingsrubbers verbrand.

2. Secundaire ontmanteling

In het tweede gedeelte haalt het recyclagebedrijf de onderdelen uit elkaar. Zo worden glas, composietmaterialen, metalen en siliciumcellen vrijgemaakt en elk op een specifieke manier gerecycleerd. Op deze wijze ligt de recyclage van een zonnepaneel op 80 tot 90%.

Wie betaalt de kosten voor de recyclage van zonnepanelen?

Tegenwoordig betaalt iedereen die nieuwe zonnepanelen plaatst een bedrag per paneel. Deze bijdragen vormen een fonds dat de inzameling en recyclage van oude zonnepanelen bekostigt. De zonnepanelen worden op deze manier kosteloos ingezameld en verwerkt.

PV Cycle Belgium, een beheerorganisatie voor recyclage zonnepanelen in België, neemt het proces van demontage en hergebruik voor zijn rekening.

Recyclagebijdrage in Vlaanderen

In Vlaanderen betaal je sinds 1 juli 2017 een bedrag van 2 euro per paneel. Dit is exclusief btw. Voor panelen die voor 1 juli 2016 gekocht zijn betaal je geen recyclagebijdrage. Sinds 2022 is er ook een milieuheffing voor thuisbatterijen (op basis van het gewicht) en voor omvormers.

De recyclagebijdrage zit dus in de prijs voor nieuwe panelen, maar er is een aanvaardingsplicht en gratis inzameling van alle zonnepanelen. Een voorwaarde voor de gratis inzameling is dat de panelen volledig zijn en niet vermengd zijn met ander afval.

Waar kan ik oude zonnepanelen inleveren?

Wie zich gratis van zijn oude zonnepanelen wil ontdoen, kan contact opnemen met de installateur of op zoek gaan naar een inzamelpunt bij je in de buurt. Er zijn in België inzamelpunten voor particulieren en voor bedrijven.

Inzamelpunten voor afgedankte zonnepanelen: PV Cycle

Voor de inzameling van oude panelen werken de producenten van zonnepanelen samen met recyclebedrijf PV Cycle Belgium. Je vindt de inzamelpunten van dit beheerorganisme op de website van PV Cycle. Deze organisatie mag geen kosten in rekening brengen voor het inleveren van versleten of defecte zonnepanelen. Ben je van plan om je panelen naar een van de verzamelpunten te brengen, dan maak je best een afspraak.

De meeste inzamelpunten aanvaarden tot 20 zonnepanelen, terwijl sommige recyclepunten meer dan 20 stuks accepteren. Let erop dat er geen belangrijke onderdelen van de panelen ontbreken of toegevoegd zijn. De zonnepanelen moeten beschikken over de originele onderdelen en mogen niet in combinatie met ander afval worden aangeboden.

Ook beschadigde omvormers en afgedankte thuisbatterijen lever je in. Recupel recycleert omvormers en Bebat voert de recyclage van thuisbatterijen uit.

Kan ik oude en defecte zonnepanelen naar een containerpark brengen?

Wanneer je zonnepanelen defect zijn en minder rendement opleveren, check je eerst de bekabeling. Is hier geen probleem te vinden, dan kan de installateur de storing voor je opsporen. Zijn je panelen versleten en ga je ze uiteindelijk toch weggooien? Doe dit dan liever niet bij het gebruikelijke afvalverwerkingspunt.

Wil je jouw zonnepanelen vernieuwen? Verstuur je aanvraag en ontvang offertes van erkende installateurs

Nieuwe zonnepanelen laten plaatsen is nog steeds een goede investering. Uiteraard wil je dit laten doen door een ervaren en deskundige installateur met de benodigde certificering. Noteer daarom je gegevens en wensen omtrent de vernieuwing van je zonnepanelen in ons formulier, dan brengen wij je in contact met de specialisten in jouw buurt. Je ontvangt vrijblijvend offertes en adviezen op maat voor jouw project. Zo ben je zeker dat je de beste zonnepanelen voor jouw situatie vindt.