Situatieschema elektriciteit: zelf tekenen, symbolen & kosten 

Een situatieschema van je elektrische installatie is een onmisbaar document. Het laat precies zien waar alle elektrische elementen (stopcontacten, schakelaars en lichtpunten) zich in je woning bevinden. Samen met het eendraadschema vormt het de basis van je elektriciteitsdossier.

Wil je weten hoe je zelf een situatieschema tekent of wat het kost om dit door een elektricien te laten doen? Hier lees je alles over de mogelijkheden, welke symbolen je gebruikt en hoe je dit schema op de juiste manier opstelt. 

Wat is een AREI situatieschema?

Een situatieschema is een gedetailleerd grondplan van je woning waarin je alle elektrische elementen terugvindt. Het toont de exacte locatie van je schakelkast, stopcontacten, lichtpunten, schakelaars en vaste toestellen. Dit schema maakt deel uit van je elektrisch dossier, samen met het eendraadschema.

Je hebt een situatieschema nodig om verschillende redenen:

• Het helpt je bij het terugvinden van elektrische elementen wanneer je aanpassingen wilt doen
• Het is een belangrijk document bij de verkoop van je woning
• Het zorgt voor een vlotte elektrische keuring
• Het maakt het makkelijker om problemen op te sporen
• Het bespaart tijd en geld bij toekomstige renovaties

Is een situatieschema verplicht? 

Ja, een situatieschema is een verplicht document dat je moet kunnen voorleggen bij de keuring van je elektrische installatie. Het vormt samen met het eendraadschema een belangrijk onderdeel van je elektrisch dossier. Bij een verkoop van je woning moet je deze documenten kunnen voorleggen aan de keurder. Als je deze schema’s niet hebt, zal je installatie niet worden goedgekeurd.

Deze verplichting geldt niet alleen bij verkoop. Ook bij een nieuwe elektrische installatie of wanneer je belangrijke wijzigingen aanbrengt aan je bestaande installatie, moet je een situatieschema kunnen voorleggen. Het schema moet bovendien up-to-date zijn: elke aanpassing aan je elektrische installatie moet je erin verwerken. 

De wetgever legt deze verplichting op omdat een situatieschema bijdraagt aan de veiligheid van je elektrische installatie. Het helpt elektriciens en keurders om snel problemen op te sporen en het maakt het voor jou als eigenaar makkelijker om aanpassingen door te voeren.

Hoeveel kost een eendraadschema en situatieschema? [Prijs] 

Het laten opmaken van een elektriciteitsplan, dat bestaat uit zowel een eendraadschema als een situatieschema, kost je gemiddeld € 150. Deze prijs hangt vooral af van de grootte van je woning. Je kunt er ook voor kiezen om de schema’s zelf te tekenen, wat je uiteraard geld bespaart. 

Zelf een situatieschema tekenen: werkwijze & symbolen 

Een situatieschema teken je zelf in 4 stappen. Volg deze werkwijze voor een professioneel resultaat:

• Stap 1: maak een plattegrond. Teken alle kamers, muren en deuren op schaal. Je kunt dit zowel met de hand als digitaal doen. Het is belangrijk dat je de afmetingen correct weergeeft.
• Stap 2: teken de elektriciteitskast. Plaats eerst de elektriciteitskast op je plattegrond. Dit is het startpunt van je elektrische installatie. Teken deze op de exacte locatie waar deze zich in je woning bevindt.
• Stap 3: voeg alle elektrische punten toe.Breng vervolgens alle elektrische elementen aan op je plattegrond: stopcontacten, lichtpunten, schakelaars, aftakdozen en v aste elektrische toestellen (zoals wasmachine, droogkast, kookplaat).
• Stap 4: gebruik de juiste symbolen.Voor elk elektrisch onderdeel bestaat een officieel symbool. Gebruik deze symbolen consequent in je tekening. Geef elk element hetzelfde nummer als in je eendraadschema. Zo maak je de link tussen beide schema’s duidelijk.

Elektrische symbolen arei 

Voor je elektrisch situatieschema moet je de officiële symbolen gebruiken die het AREI voorschrijft. Deze symbolen vormen een soort universele taal die alle elektriciens en keurders begrijpen.

De symbolen teken je best in een contrasterende kleur op je grondplan. Dit maakt je schema overzichtelijk en goed leesbaar. Het is belangrijk dat je elk symbool op de juiste plaats zet, precies zoals de elementen in je woning zijn geïnstalleerd.

Je mag geen eigen symbolen verzinnen. De wettelijke normen bepalen dat je alleen de officiële AREI-symbolen mag gebruiken. Dit zorgt ervoor dat je schema door iedereen op dezelfde manier wordt begrepen. Als je afwijkt van deze symbolen, zal je schema worden afgekeurd bij de elektrische keuring.

Enkele belangrijke richtlijnen

Hier zijn enkele handige richtlijnen om je situatieschema op een correcte manier op te stellen:

• Teken je grondplan op schaal en zo nauwkeurig mogelijk. 
• Voorzie een duidelijke legende met alle gebruikte symbolen. 
• Nummer alle elektrische elementen op dezelfde manier als in je eendraadschema. 
• Teken je schema bij voorkeur op wit papier van A4- of A3-formaat. 
• Maak onderscheid tussen de verschillende verdiepingen van je woning. Teken voor elke verdieping een apart schema.
• Duid de noordrichting aan op je grondplan. 
• Vermeld de kamerfuncties (woonkamer, keuken, slaapkamer) op je plan. 
• Zorg dat je alle vaste elektrische toestellen aanduidt, zoals je elektrisch fornuis, boiler of ventilatiesysteem.
• Teken de exacte positie van je elektriciteitskast en geef aan waar de hoofdschakelaar zich bevindt.
• Controleer je schema zorgvuldig en vergelijk het met de werkelijke situatie in je woning. Kleine fouten kunnen later voor verwarring zorgen.

Welke online programma’s of software kan je gebruiken? 

Voor het tekenen van je situatieschema heb je verschillende mogelijkheden. Met Trikker of Schematicals maak je professionele schema’s die perfect voldoen aan de AREI-normen. Deze programma’s zijn betalend maar gebruiksvriendelijk.

Wil je liever een gratis alternatief? Dan kun je aan de slag met ProfiCAD of QElectroTech. Deze programma’s bieden minder comfort, maar bevatten wel alle nodige officiële symbolen om je schema te tekenen.

Een handige optie is Lucidchart, een online tool waarmee je direct in je browser kunt tekenen. Dit programma synchroniseert automatisch met je tablet of smartphone, zodat je overal aan je schema kunt werken. Let wel op dat je hier zelf de juiste elektrische symbolen moet toevoegen.

Zelf situatieschema van je huis opstellen of elektricien inschakelen?

Als je zelf aan de slag gaat, bespaar je geld en heb je volledige controle over het proces. Dit is een goede keuze wanneer je technisch onderlegd bent en vertrouwd bent met elektrische installaties. Je hebt wel voldoende tijd nodig om je in te werken in de materie en de juiste software te leren kennen.

Een elektricien inschakelen heeft als belangrijkste voordeel dat je zeker bent van een professioneel en correct schema. Elektriciens hebben de juiste kennis en ervaring om alle elementen nauwkeurig in kaart te brengen. Ze beschikken ook over gespecialiseerde software en zijn vertrouwd met de AREI-normen. 

Een foutief of onvolledig situatieschema kan leiden tot afkeuring bij de elektrische keuring. Dit kan voor extra kosten en vertraging zorgen. 

Elektrisch schema met situatie- en eendraadschema nodig? Ontvang hier gratis offertes van erkende elektriciens

Via ons offerteformulier kom je snel in contact met verschillende erkende elektriciens in jouw regio. Vergelijk hun tarieven en vind zo de voordeligste optie voor jouw gewenste elektriciteitswerken.