NL
NL
Draairichting deur: betekenis, normering België & hoe bepalen
De draairichting van een deur bepaalt hoe je een deur opent en sluit. In dit artikel ontdek je waarom de draairichting zo belangrijk is, hoe die wordt aangeduid en hoe je de juiste draairichting bepaalt voor nieuwe deuren. Je leest hier ook wanneer het al dan niet mogelijk is om de draairichting van een deur te veranderen, hoe je dat doet en hoeveel het kost om een expert in te schakelen.
- De draairichting van een deur is meer dan een technisch detail: ze bepaalt waar het deurbeslag komt, hoe de ruimte ingedeeld kan worden en of de deur voldoet aan de brandveiligheidsnormen voor appartementen en publieke gebouwen.
- België hanteert een eigen norm, waarbij je de draairichting bepaalt vanaf de kant waar je duwt. Wie een slot of klink koopt bij een Nederlandse of Duitse fabrikant, moet rekening houden met de omgekeerde DIN-norm.
- Wil je de draairichting achteraf aanpassen? Dat lukt het makkelijkst bij stompe houten binnendeuren. Voor opdekdeuren, buitendeuren en branddeuren is het in de meeste gevallen niet mogelijk.
- Een professionele aanpassing van een houten binnendeur kost € 150 tot € 300. Voor aluminium, staal of buitendeuren hangt de prijs af van de situatie en vraag je best een offerte op maat.
INHOUDSTAFEL
Belang van de draairichting
Bij de plaatsing van een nieuwe deur, bijvoorbeeld tijdens een grote renovatie of in een nieuwbouwproject, mag je de draairichting van je deuren niet over het hoofd zien. Hoe je een deur opent, heeft meer invloed op je woning dan je zou denken.
Deurbeslag (klink, scharnier en slot)
De draairichting bepaalt eerst en vooral aan welke kant het deurbeslag wordt geïnstalleerd. Niet enkel de scharnieren, maar ook de deurklink en het slot volgen de draairichting van de deur.
Brandveiligheid en vluchtwegen
De draairichting van deuren moet in specifieke situaties ook voldoen aan veiligheidsnormen. In België zijn de regels vooral van toepassing op nieuwe appartementsgebouwen, arbeidsplaatsen, publiek toegankelijke gebouwen en plekken als scholen, hotels en rusthuizen. Voor eengezinswoningen gelden die regels niet.
Kort samengevat moeten deuren die op een vluchtweg of evacuatieweg liggen, opendraaien in de vluchtrichting. Buitendeuren op de vluchtroute moeten naar buiten toe openen.
Indeling ruimte en gebruiksgemak
Hoe een deur opent en waar de draaicirkel van het deurblad ligt, heeft ook invloed op de indeling van de ruimte. Zeker in kleine ruimtes kan de draairichting de indeling maken of kraken. Denk aan een kleine slaapkamer waar een deur met de foute draairichting tegen een bed aan knalt of een badkamer waar het deurblad tegen het toilet botst.
Aanzicht deur
Tot slot spelen de draairichting en ligging van het deurbeslag een rol in hoe je deur en de ruimte eruitzien. Een hal met deuren in verschillende draairichtingen ziet er bijvoorbeeld al snel drukker uit dan een gang waarin het deurbeslag van de verschillende deuren aan dezelfde kant is gemonteerd.
Wat is de draairichting van deuren volgens de Belgische normen?
In België bepaal je de draairichting vanaf de kant waar je de deur openduwt. Zitten de scharnieren aan de linkerzijde, bekeken vanaf de kant waar je de deur openduwt? Dan is het, volgens de Belgische normen, een linksdraaiende deur. In Duitsland en Nederland is het omgekeerd: daar geldt de DIN-norm.
| Linksdraaiende deur volgens Belgische norm | Rechtsdraaiende deur volgens Belgische norm | |
|---|---|---|
| Scharnieren zitten… | Aan de linkerkant, bekeken vanaf de kant waar je duwt | Aan de rechterkant, bekeken vanaf de kant waar je duwt |
| Je duwt tegen… | De rechterkant van het deurblad | De linkerkant van het deurblad |
| Volgens DIN-norm | DIN-rechtse deur | DIN-linkse deur |
Europese norm of DIN
In onder meer Duitsland en Nederland is het omgekeerd: je kijkt vanaf de kant waar je de deur opentrekt. Zitten de scharnieren rechts, bekeken vanaf de kant waar je de deur opentrekt? Dan is het, volgens de Europese norm, een rechtsdraaiende deur.
Nederland, Duitsland en de Europese normen volgen daarmee het DIN. DIN (Deutsches Institut für Normung) is een Duits instituut dat de DIN-norm formuleerde. DIN links duidt een linksdraaiende deur aan, DIN rechts een rechtsdraaiende deur.
Welke deur en welk deurbeslag kopen?
Wie (online of in de winkel) een deur, scharnieren, klink of slot koopt, moet aandachtig kijken naar de aangeduide draairichting. Wie de aankoop doet bij een Nederlandse of Duitse fabrikant, moet bijvoorbeeld een DIN-links slot aanschaffen voor een Belgisch rechtsdraaiende deur.
Hoe bepaal je de juiste draairichting?
Plaats je nieuwe deuren? Dan kun je de draairichting meestal vrij kiezen (tenzij je de regels voor brandveiligheid en evacuatieroutes moet volgen, bijvoorbeeld in de gedeelde ruimtes van een appartementsgebouw). Let op:
- Veiligheid. Zelfs als de veiligheidsnormen niet van toepassing zijn, kan het interessant zijn om na te denken over eventuele vlucht- en evacuatieroutes.
- De indeling van de ruimte. Kies een draairichting die past bij de meubels in de ruimte of zo min mogelijk stoort voor de toekomstige indeling.
- Deurbeslag en uitzicht. Een hal vol deuren in verschillende draairichtingen kan druk ogen. Kies waar mogelijk voor deuren in dezelfde draairichting.
Hoe verander je de draairichting van een deur?
Soms is het mogelijk om de draairichting van een reeds geïnstalleerde deur aan te passen. Hieronder lees je wanneer dat wel en niet kan en vind je een stappenplan om zelf de draairichting van een houten binnendeur aan te passen.
Wanneer kan het niet?
In deze gevallen kun je de draairichting niet veranderen:
- Opdekdeur. Een opdekdeur heeft een opdekrand. De deur in een andere richting installeren is niet mogelijk: de opdekrand zou dan niet meer juist op het kozijn liggen.
- Gecertificeerde veiligheidsdeuren en branddeuren. Brand- en inbraakwerende deuren kunnen hun certificering verliezen als je ze (zelf) opnieuw installeert.
Voor volgende deuren is het aanpassen van de draairichting in theorie mogelijk, maar in de praktijk moeilijk:
- Stalen en aluminium deuren. Aanpassingen aan deuren in aluminium en staal vergen professioneel gereedschap en technische kennis.
- Buitendeur. De afdichtingsprofielen, waterkering en eventuele inbraakwerende elementen maken dat je een buitendeur niet zomaar kunt omkeren.
Wanneer kan het wel?
Bij dit soort deuren kun je de draairichting in principe vrij eenvoudig veranderen:
- Stompe en onzichtbare deuren. Een stompe deur heeft geen opdekrand en kun je dus eenvoudiger van draairichting veranderen. Onzichtbare en kaderloze deuren zijn een soort stompe deuren.
- Houten deuren. Hout, MDF, tube- en volspaan laten zich relatief gemakkelijk bewerken. Het is vaak goed mogelijk om zelf nieuwe scharnieren en dergelijke uit te frezen.
Stappenplan draairichting houten deur veranderen
Hoe verander je zelf de draairichting van een stompe deur in een deurkozijn? Volg deze stappen voor deuren in hout, MDF en andere houtafgeleiden.
Deur demonteren
Maak de scharnieren los en haal de deur uit het deurkozijn.
Deurbeslag verwijderen
Verwijder de scharnieren van het deurblad en het deurkozijn. Demonteer ook de deurklink. Is de deurklink symmetrisch? Dan kun je de draairichting eenvoudig aanpassen. Als de deurklink asymmetrisch is (bijvoorbeeld een klink in L-vorm), moet je een nieuwe deurklink met de juiste draairichting aanschaffen.
Uitsparingen opvullen
Vul de openingen voor de oude scharnieren en klink op met houtblokjes en lijm of gebruik een houtvuller voor ondiepe uitsparingen.
Nieuwe scharnieren aftekenen op deurblad en kozijn
Bepaal de positie voor de nieuwe scharnieren. Houd dezelfde hoogte aan van de oude scharnieren. Teken de scharnieropening af op de voor- en zijkant van het deurblad. Doe hetzelfde voor het deurkozijn.
Uitsparingen voor nieuwe scharnieren maken
Gebruik een beitel om de uitsparingen voor de scharnieren te maken in het deurblad. Schuur de uitsparing lichtjes op en kijk of het scharnier past. Herhaal voor het kozijn. Ga hier zeer nauwkeurig te werk. Kleine afwijkingen kunnen ervoor zorgen dat de deur niet vlot opent en sluit.
Uitsparing voor klink maken
Maak een uitsparing voor het klinkmechanisme op het deurblad. Voorzie een uitsparing voor de sluitplaat in het kozijn.
Scharnieren bevestigen
Boor de schroefgaten voor. Schroef de scharnieren op het deurblad en het deurkozijn.
Deur monteren
Bevestig de deur in het deurkozijn.
Deurklink monteren
Monteer de deurklink. Hergebruik je een symmetrische klink? Keer dan de snapper om voor je de klink bevestigt. Schroef de sluitplaat vast.
Deur afwerken
Werk de (opgevulde uitsparingen in de) deur eventueel af met verf, beits, vernis of lak.
Kosten draairichting veranderen
De draairichting van een deur veranderen, vergt heel wat precisie. Soms is technische expertise en professioneel gereedschap een must, bijvoorbeeld voor buitendeuren en deuren in metaal. Onderstaande tabel geeft je een beeld van de kosten voor het laten veranderen van de draairichting van een deur:
| Type deur | Richtprijs | Extra info |
|---|---|---|
| Binnendeur in hout, MDF of andere houtafgeleide | € 150 – 300 per deur | |
| Pvc deur | Offerte op maat | Aanpassen draairichting meestal niet mogelijk |
| Aluminium of stalen deur | Offerte op maat | Aanpassen draairichting niet altijd mogelijk |
| Buitendeur | Offerte op maat | Aanpassen draairichting niet altijd mogelijk |
Hoe geef je de draairichting van een deur aan?
Hoe lees je de draairichting van deuren af op een grondplan? En hoe geef je ze zelf correct aan?
Aflezen: symbool op plan
Op een grondplan staat de draairichting van deuren standaard aangeduid met een kwartcirkel: een hoek van 90 graden met boog. De rechte lijn duidt het (geopende) deurblad aan, de boog geeft de draaicirkel van de deur weer. In de hoek tussen rechte lijn en muur zit het scharnierpunt.
Aangeven: hoe draairichting van een deur tekenen?
Maak je zelf een grondplan, bijvoorbeeld voor een renovatieproject? Dan kun je de draairichting eenvoudig aangeven met diezelfde kwartcirkel. Houd rekening met de afmetingen van de deur: de breedte bepaalt ook de grootte van de draaicirkel.
Vind erkende deurenzetters in jouw regio
Tijd om nieuwe deuren te plaatsen of de draairichting van je deuren aan te passen? Deel jouw project snel en eenvoudig met erkende deurspecialisten die actief zijn in jouw regio. Zij bezorgen je gratis en volledig vrijblijvende offertes op maat en deskundig advies. Verken de mogelijkheden, vergelijk prijzen en vind de juiste vakspecialist voor jouw project.
Gerelateerde artikels
In België gelden geen wettelijke normen voor deurafmetingen.
Een zelfgemaakte deur begint bij een goede bouwtekening.
Schilder in dunne lagen en werk van groot naar klein.
Een raam toevoegen aan een bestaande binnendeur kost € 40 tot € 340 per m².
