Ledverlichting dimmen: aansluiten, dimmers en defecten

Het dimmen van ledverlichting vergt enige aandacht. Dat komt omdat de ene ledlamp niet de andere is. Niet elke ledlamp kan dimmen en niet elke dimmer werkt met led. Het is daarom belangrijk om te kijken of je lampen dimbaar zijn. Dit kun je lezen op de verpakking of in de productspecificaties. Daarna moet je de juiste led dimmer kiezen. 

In dit artikel vind je alle nodige info. Wil je erkende professionals inschakelen voor bepaalde elektriciteitswerken? Verstuur je aanvraag en ontvang gratis offertes op maat van je specifieke project. 

Hoe kan je zien of ledverlichting dimbaar is?

Niet alle ledlampen zijn standaard dimbaar. Je kunt dat meestal simpelweg op de verpakking van de lamp zien. Vaak vind je het woordje ‘dimbaar’ terug of een icoontje van een dimmer. Staat dit er niet? Check dan de productspecificaties. Dit kan handig zijn wanneer je de lampen online aanschaft.

Geen vermelding op de verpakking of in de productspecificaties betekent meestal dat de lamp niet dimbaar is. Je kunt dit wel testen, maar dat kan ook leiden tot schade. 

Wat gebeurt er als je een niet-dimbare (led)lamp dimt?

Besluit je toch een niet-dimbare ledlamp te dimmen? Dan kunnen volgende problemen optreden: 

• Flikkeringen. De verlichting probeert zich aan te passen naar het spanningsniveau, maar slaagt daar niet in. Dit zorgt voor een onregelmatige en storende aan-uitcyclus.
• Niet-dimbare lampen die toch worden gedimd, kunnen beginnen zoemen. Dat heeft te maken met interne onderdelen die dit geluid veroorzaken.
• Niet-dimbare lampen kunnen ook schade veroorzaken aan de led dimmer zelf. Ze krijgen geen stabiele terugkoppeling van de lamp in kwestie. Het gevolg: mogelijke slijtage en andere beschadigingen.

Welke lampen kan je wel dimmen?

Er zijn voldoende lampen die gewoon wel dimbaar zijn. Deze lampen zijn zo ontworpen dat ze de stroom en spanning kunnen reguleren.

De meeste ledlampen zijn verkrijgbaar in een dimbare variant. Dit wordt aangeduid met termen als dimbaar of dimmable. Voorbeelden van lampsoorten zijn GU10-spots, E14-fittinglampen en filamentlampen.

Enkele soorten dimbare verlichting zijn: 

• Ledstrips kunnen ook dimbaar zijn. Hiervoor heb je wel een aparte ledcontroller nodig, geen wanddimmer. Deze controller zorgt dan voor de stroomsterkte richting de strip. Het is hierbij van belang om goed te letten op het type voeding dat je gebruikt. Deze moet compatibel zijn met de functie.
• Heb je ingebouwde of geïntegreerde verlichting, bijvoorbeeld in je keuken? Check dan op het technische fiche of deze lampen dimbaar zijn. Dat is vaak het geval wanneer er een transformator tussen zit.
• Ten slotte zijn er ook dimbare retrofitlampen. Deze lampen zijn speciaal gemaakt om gloei- en halogeenlampen te vervangen en werken doorgaans uitstekend op de bestaande fitting. Je moet hier vanzelfsprekend wel een geschikte led dimmer bij gebruiken.

Kan je een (led)lamp dimmen met een gewone dimmer?

Het is in theorie mogelijk om een oude dimmer te gebruiken in combinatie met een ledlamp. Dit raden we je sterk af. Gewone dimmers zijn ontworpen voor gloeilampen of halogeen. Ze werken niet goed samen met ledlampen. Gloeilampen bieden een doorlopende weerstand, terwijl leds zo zijn ontworpen dat ze spanningsvariaties aankunnen.

Een voorbeeld: een klassieke dimmer heeft een minimumvermogen van doorgaans 40 watt. Een ledlamp daarentegen verbruikt slechts maximaal 10 watt. De dimmer kan het signaal daardoor niet juist verwerken. Dat resulteert in flikkeringen of een beperkte dimbaarheid. Soms werkt de lamp zelfs helemaal niet.

Leddimmers zijn in dat geval de oplossing. Deze dimmers zijn speciaal ontwikkeld om te werken met het lage vermogen en andere eigenschappen van ledverlichting.

Eigenschappen van een goede led dimmer en schakelaar

Voor een goede led dimmer adviseren wij je om te kijken naar de volgende eigenschappen:

• De compatibiliteit met led. Is de dimmer specifiek ontworpen voor ledverlichting? Dit staat op de verpakking of in de productspecificaties.
• Een laag minimumvermogen. Een goede led dimmer moet werken vanaf een laag totaalvermogen, bijvoorbeeld vanaf 3 watt.
• Een instelbare minimale helderheid. Dit voorkomt flikkering wanneer je de lampen op de laagste stand dimt.
• Het type dimtechniek. We adviseren je te kijken naar dimmers met een ‘trailing edge’: een fase-afsnijdende variant.
• Een zachte start. Deze dimmers voorkomen stroompieken bij het inschakelen. Zo gaan je lampen uiteindelijk langer mee.
• Een geluidloze werking. Neem geen lampen met een zoemend geluid, maar kies voor een kwalitatieve led dimmer die stil is. Dit is meestal te zien op de verpakking.
• Het design. Zorg ervoor dat je dimmer een knop heeft die past bij de rest van je interieur.
• De veiligheid. Check altijd of de led dimmer over de benodigde veiligheidseisen beschikt. Dat is het geval als er een CE-keurmerk aan is gekoppeld.

Ledverlichting dimmen bij 230v lampen

Ledlampen met 230 volt komen veel voor. Deze lampen worden meestal direct op het elektriciteitsnet aangesloten, zodat er geen transformators en drivers nodig zijn. Ook bij deze lampen gelden regels voor het juist dimmen:

• Check eerst of de lamp in kwestie dimbaar is. Lampen die niet dimbaar zijn, zijn niet veilig te gebruiken. Ook lampen met 230 volt niet.
• Kies een dimmer die specifiek is bedoeld voor dit type lamp. Het gaat om dimmers die ontworpen zijn om het lage energieverbruik te verwerken. Ze zorgen bovendien voor een vloeiende dimcurve en voorkomen flikkeren.
• Controleer ook de combinatie van lampen. Het aansluiten van verschillende type lampen op één dimmer kan namelijk problemen veroorzaken.
• Check tot slot het totaalvermogen. Dit doe je door het vermogen van alle aangesloten lampen bij elkaar op te tellen. Zorg ervoor dat het totaalvermogen binnen het vermogensbereik of de belasting van de led dimmer valt.

Zelf een normale led dimmer aansluiten: kort stappenplan

Ben je handig aangelegd? Dan kun je in theorie zelf een dimmer installeren. Dat doe je door de volgende stappen te volgen:

• Schakel de stroom uit in je zekeringskast.
• Verwijder de huidige schakelaar.
• Noteer alle aansluitingen.
• Sluit je nieuwe led dimmer aan. Hoe je dit doet, staat vaak in de handleiding.
• Monteer de dimmer in de inbouwdoos.
• Zet het afdekraam terug.
• Zet de stroom opnieuw aan.
• Test de dimfunctie. Stel indien nodig het dimniveau af om eventuele flikkeringen te voorkomen.

Laat je de werken liever over aan een erkende elektricien? Vul ons offerteformulier in en wij brengen je in contact met professionals. 

Hoeveel ledlampen kan je op één dimmer aansluiten?

Wil je weten hoeveel lampen je op één dimmer kunt aansluiten? Kijk dan naar twee elementen: het totale wattage van de lampen en het vermogen van de dimmer.

Ledverlichting met (oude) dimmer flikkert: oorzaken

Blijft je ledverlichting flikkeren? Dat kan verschillende oorzaken hebben. We nemen ze hieronder met je door.

1. Ledlamp is niet dimbaar

Dit houdt in dat je een niet-dimbare ledlamp hebt aangesloten op een dimmer, wat flikkeringen veroorzaakt.

2. Ledverlichting is aangesloten op gloeilamp/halogeendimmers

Oude dimmers kunnen vaak niet goed overweg met moderne ledtechnologie. Ze hebben een te hoog minimumvermogen, wat voor problemen zorgt.

3. Ledlamp is niet aangesloten op een speciale dimmer

Een dimbare ledlamp vereist een led dimmer – geen algemene dimmer. Gebruik je toch een algemene dimmer? Dan kan dat flikkeringen veroorzaken.

4. Verkeerde vermogen en instellingen

Let er altijd op dat je niet boven en niet onder het minimum- en maximumvermogen van de led dimmer komt. Dit kan storingen veroorzaken.

5. Ledverlichting is aangesloten op verkeerde trafo

Een ongeschikte trafo (transformator) geeft onregelmatige spanning. 

6. Piekspanningen

Spanningspieken op het net leiden mogelijk tot korte flikkeringen. Dit komt vooral voor bij gevoelige leds.

7. Defecte drivers

Drivers regelen de stroomtoevoer. Defecte drivers zorgen ervoor dat de lamp slecht reageert op spanningsaanpassingen.

8. Ledlampen zijn in serie aangesloten

Ledverlichting moet parallel worden aangesloten. Gebeurt dit niet? Dan kan dat leiden tot instabiliteit.

Staan er elektriciteitswerken op de planning? Beschrijf je project en ontvang offertes van de geschikte specialisten

Schakel hier gratis erkende elektriciens in voor jouw specifieke project. Beschrijf kort welke werken je wil laten uitvoeren. Vervolgens ontvang je op maat gemaakte offertes van betrouwbare specialisten uit je buurt. Vergelijk alle (prijs)voorstellen en vind zo de beste optie.